Nadine Kamerbeek is al ruim veertien jaar samen met haar partner. Samen vormen ze een samengesteld gezin met drie kinderen: een stiefdochter van 15 en samen een zoon van 11 en een dochter van 8. Toen Nadine in het leven van haar stiefdochter kwam, was zij nog geen anderhalf jaar oud. “Ze weet eigenlijk niet beter dan dat wij samen zijn,” zegt ze. Toch was haar rol destijds allesbehalve vanzelfsprekend.
Nadine werd stiefouder op haar 23e. “Best jong,” zegt ze. “Je bent dan ook met hele andere dingen bezig.” Ze besloot het destijds heel vrijblijvend te houden. “Ik was gewoon de vriendin van. Ik heb niet mijn best gedaan om extreem leuk gevonden te worden en bemoeide me ook niet met opvoedkundige zaken.” Dat voelde voor haar logisch. Haar stiefdochter heeft namelijk al een moeder, en haar ouders zijn de hoofdopvoeders.
Toen ze samen gingen wonen kwam er co-ouderschap. “Dan krijg je vanzelf regels in huis. Wat vinden wij normaal? Wat niet?” Toch bleef Nadine scherp op haar eigen plek in de situatie. “Ik heb altijd gezegd: ik ben niet je moeder, die heb je al. Ik ben gewoon Nadine.”
Dat ‘niet opdringen’ bleek later goed te hebben gewerkt. “Wat zij fijn vindt, is dat ik me dus niet opdring.” Dat merk je soms pas jaren later. “Zo kreeg ik bijvoorbeeld twee jaar geleden, uit het niets, een appje met oud en nieuw: Happy New Year mama 2. Dat kwam helemaal uit haarzelf. Dat raakt je dan en dat is ook echt leuk om te lezen.”
Steeds opnieuw je plek bepalen
Het samengestelde gezin loopt goed, maar makkelijk is het niet altijd. Een van de lastigste dingen vindt Nadine het gebrek aan goed contact tussen de ouders. “Dat zorgt voor afstand. Je weet niet altijd wat er speelt, ook niet op school.” Ze probeert daar haar balans in te vinden. “Je gaat haar ook niet een heel weekend alleen maar vragen stellen over hoe dingen nou echt gaan. En regelmatig ben ik het ergens niet mee eens, maar dan houd ik mezelf toch op de achtergrond. Ik vind het belangrijk dat die duidelijke grens en lijn blijft staan.”
Het schuurt dan weleens. Ze herinnert zich een vakantie, toen haar stiefdochter een jaar of zes of zeven was. “Haar was verteld dat ze alleen naar haar vader moest luisteren en dat was misschien niet met die woorden gezegd, maar dat uitte ze wel zo.” Ze zat gezellig bij Nadine, maar liep steeds naar haar vader om iets te vragen. “En dan zei ze: ‘Ik moet alles aan papa vragen en niet aan jou. Dat soort momenten voelen wel pijnlijk, ook al bedoelt een kind dat niet zo.”
Voor Nadine betekende dat opnieuw schakelen. “Niks afdwingen. Het laten. Doen alsof het normaal is, terwijl het dat eigenlijk niet is. Het is papa die beslist. Dat moet je op dat moment dan even accepteren.”
Het gevoel van thuis zijn
Wat Nadine belangrijk vindt, is dat haar stiefdochter zich thuis voelt. “Niet alsof ze er even is.” Zo hangt er bij de voordeur een bordje met de silhouetten van het hele gezin. “Daar staan drie kinderen op. Ik zeg ook altijd dat ik drie kinderen heb.”Het zijn geen grote acties. “Maar ze hoort er gewoon bij, in iedere situatie.” Nadine denkt daar niet bewust over na. “Ik doe wat voor mij goed voelt.”
Ook tradities zijn nooit echt zo bedacht. “Ze was zo klein, wat voor tradities heb je dan?” Pas later viel iets haar stiefdochter zelf op. “Met kerst zei ze: ‘Wij doen altijd uitgebreid eten met het gezin en met opa’s en oma’s.’ Dat doen ze bij haar moeder niet. En daarin zie je dan terug dat sommige dingen gewoon zo groeien.”
Een van de herinneringen die Nadine het meest dierbaar is, was een tripje die ze alleen met haar stiefdochter maakte. Samen gingen ze naar München, naar een concert van Adele. “Dat staat echt in mijn top drie.” Het idee was eerst om met z’n drieën weg te gaan, mijn partner, stiefdochter en ik. Onze weekenden zijn alleen altijd zo vol met sport en andere kinderen dat mijn partner en ik besloten dat ik samen met haar zou gaan, zo werd het uiteindelijk iets heel bijzonders. “Het was eerlijk gezegd ook iets wat ik zelf heel graag wilde, alleen met haar op pad.”
Afstand houden brengt je soms dichterbij
Nadine ziet hoe vaak het misgaat in samengestelde gezinnen en daarom vindt ze de #rozewolk campagne een goede campagne. “Omdat mensen soms te veel, te snel willen.” Volgens haar ligt de oplossing juist in het houden van afstand. “Hoe moeilijk dat ook is. Het is niet jouw kind, ook al voelt dat wel zo.” Als een ouder moet kiezen tussen het kind en de partner, weet je hoe dat meestal afloopt. “Je moet een stap terug kunnen doen als stiefouder.”
Dat doet ze ook als het contact tussen haar partner en zijn ex stroef loopt. Nadine kiest daarin geen kant. “Als mijn stiefdochter iets zegt over een situatie tussen haar ouders, zeg ik soms: ‘Het zijn net twee kleuters hè, die ouders van je.’ Dan trek ik niemand voor. En ik kan ook gerust zeggen dat haar vader stom bezig is geweest. In zo’n geval is het juist fijn als iemand objectief naar je kan luisteren en niet degene voortrekt met wie je een relatie hebt.” Haar belangrijkste advies aan andere stiefouders is simpel. “Denk niet te veel na over of je het goed doet.” Ouders doen het zelf ook niet altijd perfect, het is voor hen ook een leerproces. “Laat een kind het tempo bepalen. Leg niks op. En houd afstand als jouw mening er eigenlijk niet toe doet.” Volgens Nadine kom je dan al een heel eind. Misschien wel precies ver genoeg.
