Een scheiding gaat zelden alleen over regels en afspraken. Het gaat over mensen, emoties, kinderen en keuzes die vaak onder druk worden gemaakt. Juist op dat snijvlak werkt Eva Jongkoen. Als psycholoog, mediator, advocaat én bijzondere curator voor kinderen brengt zij verschillende werelden samen. Sinds februari 2025 sluit zij aan bij de spreekuren van het Kenniscentrum Kind en Scheiding, waar ouders laagdrempelig vragen kunnen stellen en advies krijgen.
Eva vertelt over haar route naar het familierecht, wat zij ziet gebeuren wanneer ouders vastlopen en waarom een half uur sparren soms al het verschil kan maken.
“Alles wat ik heb gedaan komt nu samen”
Eva begon in de jaren 90 met psychologie, onder andere kinder- en jeugdpsychologie. Eerst werkte ze in de GGZ en zat ze in klachtencommissies. “Daar begon eigenlijk mijn ervaring met belangenbehartiging. Ik merkte hoe belangrijk het is dat mensen zich gehoord voelen.”
Later stapte ze over naar de jeugdzorg als vertrouwenspersoon. “Ik begeleidde jongeren en ouders die vastliepen met instellingen. Veel ouders zaten toen al in conflictscheidingen. Ik bezocht kinderen in gezinshuizen of instellingen en bemiddelde tussen partijen.”
Tijdens dat werk groeide haar interesse voor het juridische stuk. Ze ging rechten studeren, naast haar gezin. “Dat was pittig, maar ik wilde meer kunnen doen.” Mediation kwam daarna vanzelf. “Ik wilde juist buiten de rechter om kijken wat mogelijk is.”
Na jaren ervaring bij onder andere de Nationale ombudsman en Kinderombudsman voelde de stap naar de advocatuur logisch. “Nu neem ik alles mee wat ik eerder gedaan heb. Bij het Kenniscentrum valt dat eigenlijk allemaal samen.”
Het gat tussen de juridische wereld en de gedragswetenschappen
Toen Eva startte als familierechtadvocaat schrok ze van één ding. “Ik merkte dat de juridische wereld zo weinig weet van de gedragswetenschappen.” Ze herinnert zich nog een van haar eerste zittingen. “Het ging om een hoger beroep met een ondertoezichtstelling en een uithuisplaatsing. Ik was echt verbaasd over de vragen die werden gesteld. Het hof leek totaal geen idee te hebben van de setting en hoe het er in de praktijk aan toegaat.”
Volgens Eva zit er een groot gat tussen de gedragswetenschappen en de juridische wereld. En precies daar probeert zij bruggen te slaan. “Omdat ik beide kanten ken, kan ik beter uitleggen wat er speelt. Dat helpt mij ook in gesprekken met ouders.” Dat perspectief neemt ze ook mee vanuit haar rol als bijzondere curator voor kinderen. “Je hoort de meest vertrouwenswaardige verhalen van kinderen zelf. Ouders bedenken vaak een regeling waarvan ze denken dat die goed is, maar kinderen ervaren het soms heel anders.”
Ze noemt een aantal voorbeelden die veel zeggen. “Kinderen hebben soms liever de overdracht op school. Of juist meer of minder wissels. Maar dat weet je pas als je het bespreekt. Vraag ook na een tijdje hoe het gaat, of ze tips hebben. Dat is echt belangrijk.”
Spreekuur als veilige plek om even te sparren
Bij de spreekuren van het Kenniscentrum voelt Eva zich snel op haar plek. “Ik had vergelijkbare spreekuren eerder gedaan, dus het voelde alsof ik het al jaren deed.” Wat nieuw was, is de samenwerking met een maatschappelijk deskundige. “Dat vind ik echt super fijn. Zij geven advies over de kinderen, over trainingen zoals Dappere Dino’s of ScheidingsATLAS. Die aanvulling maakt dat je ouders echt op weg kunt helpen.” En deze aanvulling zorgt er ook voor voordelen in haar eigen praktijk,” ik kan ook in mijn eigen praktijk beter doorverwijzen en meer maatwerk bieden. Je komt bij het Kenniscentrum zoveel verschillende mensen tegen, maar de gemeenschappelijke deler is altijd de kinderen.”
Veel ouders komen met vragen over de stap naar een advocaat. “Ze hebben vaak een bepaald beeld van de advocatuur. Negatief of angstig. Dan leg ik eerst mijn werkwijze uit. Dat een advocaat echt probeert te de-escaleren en niet met gestrekt been erin gaat, zeker als er kinderen bij betrokken zijn.”
Veelgestelde vragen gaan over procedures. “Ouders vragen: wat gebeurt er als ik een procedure start? Wat moet ik dan? Dat is voor veel mensen een spannende stap.” En opvallend genoeg raadt Eva die stap niet altijd meteen aan. “Soms zeg ik juist: probeer eerst mediation. Natuurlijk zijn er situaties waarin de verhouding ongelijk is, dan is mediation niet altijd zinvol. Maar vaak kun je nog veel bereiken voordat je naar de rechter gaat.”
Niet twijfelen over het spreekuur
Als Eva ouders één ding wil meegeven, is het vooral dat ze niet te lang moeten wachten. Het spreekuur is volgens haar juist bedoeld om laagdrempelig te sparren. “Het is een heel vrijblijvende en veilige setting. Je kunt een half uur sparren met professionals en het is gratis. Soms krijg je inzichten waar je zelf nog niet aan had gedacht.” Ze hoort vaak achteraf hetzelfde terug. “Mensen zeggen dat ze blij zijn dat ze zijn geweest. Ook als het gesprek niet meteen een oplossing gaf, bracht het wel rust of richting.”
Daarom is haar advies simpel. “Bij twijfel: gewoon doen. Het kan je heel veel brengen.”
