Een relatie begint meestal niet met grote problemen. Sterker nog, de meeste stellen die deelnemen aan de training Houd me vast zijn ooit verliefd geworden op precies dezelfde persoon met wie ze nu vastlopen. Toch gebeurt het vaak dat partners elkaar onderweg kwijtraken. Niet omdat de liefde verdwenen is, maar omdat ze elkaar steeds minder goed begrijpen.
Binnen de gemeente Leidschendam-Voorburg wordt de training Houd me vast aangeboden door Kwadraad. Aarti en Merve begeleiden de bijeenkomsten. Marjolein is vanuit het Kenniscentrum Kind en Scheiding betrokken als gebiedscoördinator voor Leidschendam-Voorburg.
Niet de ruzie, maar wat eronder zit
Veel stellen melden zich aan omdat ze merken dat gesprekken steeds vaker eindigen in irritaties, discussies of ruzies. Maar volgens Aarti gaat het conflict meestal niet over datgene waar het aan de oppervlakte over lijkt te gaan. "De hulpvraag is vaak: help ons onze relatie te versterken. Mensen komen binnen met iets wat speelt in het dagelijks leven, maar als je verder kijkt zit daar meestal iets onder. Vaak voelen mensen zich niet gezien, niet gehoord of niet begrepen." Vooral bij vrouwen ziet ze regelmatig hetzelfde terugkomen. "Ze voelen zich alleen. Bijvoorbeeld binnen een gezinssysteem waarin ze veel dragen. Dan ontstaat er frustratie omdat er geen gevoel of erkenning tegenover lijkt te staan. De ondertiteling van het gedrag is vaak nooit besproken."
Mannen reageren volgens haar vaak anders. "Die kijken meer naar het praktische. Ze denken: hoe lossen we dit op? Maar ondertussen kan er veel gevoel spelen. Regelmatig horen we: ik ben bang om het verkeerd te doen, dus ik doe maar niks." Merve herkent dat. "Soms zijn mannen ook bang dat ze iets zeggen wat de relatie juist verder beschadigt. Of ze willen hun partner niet kwetsen. Dan houden ze dingen voor zich. Dat doen ze vaak vanuit zelfbescherming, maar daardoor ontstaat juist weer meer afstand."
Tijdens de training worden deelnemers uitgenodigd om verder te kijken dan hun eerste reactie. Niet alleen naar wat ze doen, maar vooral naar waarom ze dat doen. "Voordat mensen doorhebben hoe iets bij henzelf werkt, zijn we vaak al een stap verder in een ruzie", vertelt Aarti. "In de training ga je onderzoeken waar jouw triggers zitten. Wat zijn jouw pijnplekken? Waarom reageer je zoals je reageert? Dat is soms best confronterend, maar het zorgt ook voor veel begrip. Voor jezelf én voor de ander."
De dans waar je samen in terechtkomt
Een belangrijk onderdeel van Houd me vast is het herkennen van patronen. Of zoals de trainers het noemen: de duivelse dialogen. "Vrijwel iedereen herkent zichzelf ergens in", vertelt Aarti. "Alleen al het benoemen van die patronen zorgt vaak voor herkenning."
Een van die patronen is 'Zoek de boef'. Partners zitten dan vooral in verwijten. Alles draait om wat de ander verkeerd doet.
Daarnaast is er de 'Protest Polka'. Dat patroon zien de trainers misschien wel het vaakst terug. "Dan heb je een aanjager en een terugtrekker", legt Aarti uit. "De één voelt zich niet gehoord in een behoefte en gaat steeds meer zoeken naar contact. De ander trekt zich juist terug. Hoe meer de één aanklopt, hoe verder de ander wegloopt."
Ook 'Verstijf en vlucht' komt regelmatig voor. Daarbij trekken beide partners zich terug. Op het eerste gezicht lijkt er dan weinig conflict te zijn, maar ondertussen groeit de afstand steeds verder.
Wat de training volgens de trainers onderscheidt van andere vormen van begeleiding, is dat er steeds gekeken wordt naar hechting. "We gaan samen onderzoeken: wie ben ik, wie ben jij en hoe werkt onze relatie?" vertelt Aarti. "Als iemand bijvoorbeeld zegt: ik wil dat mijn partner meer betrokken is, dan zit daar vaak een diepere behoefte onder. Misschien is de hechtingsangst wel dat iemand zich alleen voelt."
Deelnemers leren daarbij ook een andere taal gebruiken. Hechtingstaal. Woorden als toegankelijk, responsief en betrokken spelen daarin een belangrijke rol. "Dat zijn woorden die mensen normaal misschien niet dagelijks gebruiken", zegt Aarti. "Maar ze helpen wel om beter uit te leggen wat je eigenlijk nodig hebt." Marjolein ziet daar ook de kracht van de methode. "Houd me vast heeft een heel duidelijke structuur. Wat ga je bespreken, hoe ga je dat doen en welke oefeningen horen daarbij? Die houvast helpt mensen enorm. Juist omdat relaties vaak ingewikkeld kunnen voelen."
Je leert niet alleen iets over je partner, maar ook over jezelf
De training bestaat uit acht bijeenkomsten en vraagt inzet van beide partners. De deelnemers lezen thuis het boek Houd me vast, maken opdrachten en gaan tijdens de bijeenkomsten met elkaar aan de slag. "De verantwoordelijkheid ligt echt bij de stellen zelf", vertelt Merve. "Wij faciliteren het proces, maar zij moeten het werk doen."
Een oefening die vaak veel losmaakt, is de toegankelijkheidstest. Daarbij beantwoorden beide partners vijftien vragen over hun relatie. "Bijvoorbeeld: kan ik makkelijk de aandacht van mijn partner krijgen? Of: staat mijn partner voor me klaar als ik behoefte heb aan troost of verbondenheid?" vertelt Aarti. De uitkomsten zorgen soms voor verrassende gesprekken. "Het gebeurt regelmatig dat de ene partner bijna alles met ja beantwoordt en de ander juist veel nee invult. Dan ontdek je ineens dat jullie heel verschillend naar dezelfde situatie kijken."
Tijdens de cursus zien de trainers deelnemers steeds meer ontspannen. "In het begin vinden mensen het vaak spannend", zegt Merve. "Niemand vindt het prettig om persoonlijke dingen te delen. Maar naarmate de bijeenkomsten vorderen ontstaat er herkenning. Mensen merken dat ze niet de enige zijn die ergens mee worstelen. Dat geeft vaak rust."
Volgens de trainers is Houd me vast niet alleen interessant voor stellen die vastlopen. Sterker nog, ze zouden het liefst zien dat mensen veel eerder aansluiten. "Vanaf het moment dat je denkt: met deze persoon wil ik verder, zou je hier eigenlijk al iets aan kunnen hebben", zegt Aarti lachend. "Hoe eerder je die tools leert, hoe beter."
Voor wie twijfelt, zijn dit beweegredenen om aan te sluiten, want deze training kan voor geen enkele relatie kwaad. "Als je bereid bent om naar jezelf te kijken en nieuwsgierig bent naar wat er gebeurt in jullie relatie, dan levert deze training eigenlijk altijd iets op. Misschien versterk je je relatie. Misschien leer je jezelf beter kennen. Maar er komt altijd iets in beweging."
Merve is het daarmee eens. "Je gaat als stel aan de slag, maar je bent ook heel erg bezig met jezelf. En zelfs als je uiteindelijk merkt dat je samen ergens niet uitkomt, neem je nog steeds waardevolle inzichten mee. Je leert anders communiceren, anders kijken naar behoeften en anders luisteren naar de ander. Dat zijn dingen waar je de rest van je leven iets aan hebt."
Bekijk de onderstaande folder voor meer informatie.
